Hiena przed premierą – odcinek 7: Cham, gbur i święty spokój. O pancerzu, który chroni wrażliwość.

O sztuce nieprzejmowania się cudzą opinią

„Zupełnie nie przejmował się opinią otoczenia. Wiedział, co mówią o nim za plecami, cham i gbur.”

Są w życiu momenty, w których człowiek dochodzi do prostego, choć niejednokrotnie opłaconego wysoką ceną wniosku, największym luksusem na tym świecie nie są wcale dalekie podróże, markowe samochody czy powszechna sympatia otoczenia. Największym luksusem jest święty spokój.

A ten buduje się dokładnie w tym samym miejscu, w którym przestajemy tłumaczyć się przed światem ze swoich decyzji, ze swojego sposobu bycia i z tego, kim tak naprawdę jesteśmy, gdy opadnie kurtyna codziennych obowiązków.

Kiedy piszę kolejne rozdziały Hieny i przyglądam się bohaterom zamieszkującym moje Obłuże, stale wracam do pytań o granice ludzkiej odporności. Obłuże i Oksywie, te nasze północne dzielnice Gdyni, smagane wiatrem od morza, twarde, surowe, a jednocześnie niesamowicie autentyczne, wykształciły specyficzny typ ludzi. Ludzi, którzy nie lubią taniego poklasku. Tutaj, na moich osiedlowych uliczkach, gdzie Sabina i Dziunia, najsłynniejszy i najbardziej nieprzewidywalny duet z Obłuża, potrafią rozłożyć na części pierwsze każdą lokalną tajemnicę, pojęcie „opinii publicznej” nabiera całkiem realnego wymiaru.

W małych społecznościach język bywa ostry, a etykiety przykleja się szybko i bez znieczulenia. Wystarczy jeden fałszywy krok, jedna odmowa udziału w sąsiedzkim spektaklu albo po prostu zbyt głośne milczenie, by stać się tematem numer jeden na osiedlu.

I właśnie w takim otoczeniu wyrasta postać Jędrzeja.

Rodowód maski. Skąd w człowieku bierze się gbur?

Kiedy patrzymy na kogoś takiego jak Jędrzej, oszczędnego w słowach, zdystansowanego, sprawiającego wrażenie, jakby ludzkie sympatie i antypatie spływały po nim jak deszcz po szybie,  najłatwiej po prostu przykleić mu gotowy szablon. „Mruk”, „cham”, „gbur”. To najprostsza droga interpretacyjna, z której najchętniej korzystają ci, którzy sami nie mają odwagi zajrzeć głębiej.

Tymczasem w prawdziwym życiu, i w literaturze obyczajowej, taka postawa niemal nigdy nie rodzi się z czystej złośliwości czy wrodzonego chłodu. Pancerz nie rośnie na człowieku sam z siebie. On rodzi się z doświadczenia.

Wskazanie na kogoś palcem i nazwanie go gburem to zaledwie powierzchowna, wygodna ocena. Pod spodem kryje się zazwyczaj przemyślany, choć często bolesny wybór, schowanie głęboko ukrytej wrażliwości i dawnej, dziecięcej wręcz nieśmiałości za parawanem obojętności. Ktoś, kto w przeszłości odsłonił swoje miękkie podbrzusze o jeden raz za dużo, szybko wyciąga wnioski. Uczy się, że otwartość w świecie, który nie zawsze szanuje cudze emocje, bywa prostą drogą do zranienia.

Szorstkość staje się więc dojrzałą tarczą. Łatwiej i bezpieczniej jest pozwolić, by otoczenie uważało Cię za człowieka chłodnego, niedostępnego i trudnego w kontakcie, niż po raz kolejny musieć tłumaczyć się ze swoich lęków, niepewności czy zranionego serca. Gbur nie rodzi się z nienawiści do ludzi, gbur rodzi się z potrzeby przetrwania.

Osiedlowe obserwatorium. Sabina, Dziunia i sztuka czytania ludzi

W Hienie to właśnie Sabina i Dziunia tworzą tę niezwykłą soczewkę, przez którą prześwietlamy lokalne środowisko. Ich duet to żywy dowód na to, jak różne mogą być strategie radzenia sobie z życiem na Obłużu. Dziewczyny widzą wszystko, wiedzą o każdym potknięciu i bezbłędnie wyczuwają fałsz. Ale nawet one, ze swoim genialnym zmysłem obserwacji i bezkompromisowym językiem, muszą w końcu zderzyć się z prawdą o Jędrzeju.

Bo czy da się ocenić człowieka po samym tylko pancerzu?

Sabina i Dziunia wiedzą, że osiedlowe plotki i etykiety są jak piana na falach w Bałtyku, głośne, efektowne, ale pod spodem kryje się zupełnie inny prąd. Kiedy otoczenie mówi o kimś „gbur”, dziewczyny zaczynają zadawać pytania. Co takiego musiało się wydarzyć, że ten facet postanowił odciąć się od świata grubą kreską? Co on tak naprawdę chroni przed wzrokiem ciekawskich?

To starcie pozorów z rzeczywistością stanowi serce opowieści, którą przelałam na kartki Hieny. Życie w małej społeczności uczy, że ci, którzy najgłośniej krzyczą o swoich dobrych intencjach, często bywają najbardziej nieszczerzy. Z kolei ci, którzy zamykają się na kłódkę i zyskują miano osiedlowych mruków, nieraz noszą w sobie największe pokłady lojalności, o ile ktoś zdoła zasłużyć na ich zaufanie.

Korzyści i pułapki „pancerza obojętności”

Przyjęcie takiej postawy, świadome wejście w rolę kogoś, komu „nie zależy” na opinii otoczenia, niesie ze sobą określone konsekwencje. Maska szorstkości to narzędzie o ogromnej sile, które ma swoje niezaprzeczalne plusy:

👉 Bezwzględna selekcja relacji. Pancerz działa jak najgęstszy filtr. Przez warstwę zdystansowania i chłodu przejdą tylko te osoby, którym naprawdę zależy na poznaniu człowieka pod spodem, a nie tylko na powierzchownej znajomości.

👉 Ochrona zasobów psychicznych. Nie musisz brać udziału w drobnych, nieszczerych gierkach towarzyskich, uśmiechać się na siłę czy składać zdawkowych deklaracji bez pokrycia.

👉 Niezależność decyzyjna. Kiedy przestajesz dbać o to, „co ludzie powiedzą”, nagle zyskujesz przestrzeń na robienie dokładnie tego, co uważasz za słuszne i wartościowe.

Jednak każdy pancerz, choćby najbardziej dopracowany i funkcjonalny, ma swoją wagę. I kryje w sobie śmiertelnie niebezpieczną pułapkę.

Kiedy zamykasz się za grubym murem na zbyt długo, ściany mogą w końcu zrobić się zbyt wysokie, by cokolwiek przez nie dostrzec. Postawa „mam to w nosie” łatwo może przestać być tylko ochronną tarczą dla wrażliwości, a stać się nawykowym, skamieniałym chłodem, który odpycha od nas wartościowych, dobrych ludzi. Świat po drugiej stronie zacznie w końcu widzieć wyłącznie kolce i przestanie próbować dochodzić do tego, co tak starannie pod nimi chronisz.

Człowiek, który zbyt mocno uwierzy w swoją własną niedostępność, ryzykuje, że pewnego dnia obudzi się w idealnie bezpiecznej, ale absolutnie pustej twierdzy.

Sztuka równowagi. Jak chronić siebie i nie ranić innych?

To właśnie jest ta najważniejsza, najtrudniejsza lekcja, przed którą staje Jędrzej w Hienie, a razem z nim wielu z nas w codziennym życiu. Jak wyznaczyć granicę, która obroni nasze wnętrze przed bezmyślnym zdeptaniem, a jednocześnie nie uczyni z nas ludzi bezdusznych i cynicznych?

Wymaga to ogromnej dojrzałości i ciągłej pracy nad sobą:

⏩ Odróżnienie obrony od ataku. Szorstkość ma być wyłącznie tarczą do obrony własnego terytorium i wewnętrznego spokoju, a nie mieczem używanym do bezmyślnego ranienia tych, którzy akurat znaleźli się w zasięgu ręki.

⏩ Zachowanie klucza do bramy. Pancerz warto zakładać na świat zewnętrzny, na przypadkowych przechodniów i osiedlowych krzykaczy, ale trzeba zachować w sobie zdolność do zrzucenia tej zbroi przed kimś, kto przychodzi do nas z czystymi, szczerymi intencjami.

⏩ Akceptacja koszty własnego wyboru. Jeśli decydujesz się na autentyczność i własne zasady, musisz z otwartą przyłbicą przyjąć fakt, że dla kogoś zawsze będziesz „trudny”, „wyniosły” albo „gburowaty”. I nauczyć się z tym żyć bez poczucia winy.

Wolność według Ireny Więcek

Jędrzej doskonale wiedział, co szeptano na jego temat za jego plecami. Mógłby spędzać bezsenne noce na rozmyślaniu, jak to zmienić. Mógłby próbować przypodobać się sąsiadom, uśmiechać się do każdego i szukać taniego poklasku. Wybrał inaczej. Wybrał własny spokój, wierność samemu sobie i prawo do życia na własnych warunkach, nawet za cenę etykiety od otoczenia.

Gdy piszę o Obłużu, piszę o ludziach z krwi i kości. O takich, którzy popełniają błędy, chronią swoje sekrety i walczą o skrawek własnej przestrzeni. Sabina i Dziunia doskonale wiedzą, że pod pancerzem gbura kryje się historia, której nie da się opowiedzieć w jednym osiedlowym zdaniu.

Zapewniam Was, świat się nie zawali, gdy ktoś po drugiej stronie ulicy, ekranu czy płotu pomyśli o nas coś mniej miłego. Prawdziwa wolność i dorosłość zaczynają się w tym momencie, w którym patrząc rano w lustro, dokładnie wiesz, kim jesteś, i żaden cudzy szept za plecami nie jest w stanie zakłócić Twojej wewnętrznej ciszy.

A Ty? Nosisz czasem pancerz szorstkości, by chronić to, co najbardziej miękkie i wrażliwe w Twoim środku? Czy duet Sabina i Dziunia miałby o czym rozmawiać na Twój temat?

Do zobaczenia na stronach powieści,

P.S. Premiera Hieny już 13 listopada!

Małżeńskie sekrety, obyczajowe skandale, lojalność do bólu, kto pierwszy ten... 

👉 Zapisz się na Listę Premierową tutaj!

Odezwę się do Ciebie w pierwszej kolejności w dniu premiery!

Kilka słów o autorce (czyli o mnie)

Nazywam się Irena Więcek – to jest mój pseudonim, w sieci funkcjonuję też jako Pisarka z Obłuża, więc łatwo mnie znajdziecie! Zadebiutowałam w 2025 roku powieścią Zamieszanie. Obecnie jestem tuż przed premierą kolejnej powieści z intrygą, Hiena, która będzie drugą częścią serii Sabina i Dziunia.

Co pisze się dalej, jakie mam plany wydawnicze, sprawdzisz tutaj:

Akcja całej serii umiejscowiona jest w północnych dzielnicach Gdyni. Tutaj, na bezdrożach i polnych ścieżkach pośród łąk, główne bohaterki „rozchodzą” wszystkie swoje problemy. O czym są moje powieści obyczajowe? O drugiej szansie, o wartościach, o bólu i o miłości. Piszę nie tylko dla kobiet, ale dla każdego, kto szuka światełka w tunelu i nadal wierzy, że je dojrzy.

Irena Więcek – Pisarka z Obłuża. Szukam światła tam, gdzie inni widzą tylko mrok. ⚓✨